تبلیغات
[جغرافیا - زبان وگویش مردم ایلام
[جغرافیا

لینکدونی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

زبان وگویش مردم ایلام

زبان و گویش مردم ایلام

گویش کردی ایلام یکی از گویش های زبان کردی است و به عنوان گونه ای از گویش  کردی جنوبی در کنار گونه های کلهری،سنجابی و لکی قرار دارد.این گویش را«فیلی» نیز می نامند و گویشوران آن عمدتاً در استان ایلام و نیز مناطق کردنشین جنوب شرقی عراق ساکن هستند.

 

زبان کردی و گویش های آن

 

زبان کردی یکی از زبانهای هند و ایرانی است که زبان شناسان آن را در زمره زبانهای ایرانی شمال غربی قرار داده اند. آن چه که امروزه کردی نامیده می شود در واقع گویش های مختلفی است که گاه اختلاف آنها چنان زیاد است که گویشوران سخن همدیگر  را در نمی یابند،اما اگر دقیق مورد مطالعه قرار گیرند مشخص می شود که همگی دارای اشتراکات فراوان هستند.شاید بتوان گفت که دلیل اختلاف زیاد گویش های کردی،زیستن در مناطق مختلف جغرافیایی و همسایگی با اقوام مختلف باشد که در شکل گیری این گویش های متنوع بی تاثیر نبوده است.

وجود گویش های مختلف زبان کردی از یک سو و پراکندگی گویشوران در کشورهای مختلف از سوی دیگر باعث شده است تا تقسیم بندی های مختلفی درباره آنها ارائه شود.

ظاهر سارایی گویش های کردی را بر حسب موقعیت جغرافیایی به شرح زیر تقسیم کرده است:

 

1-کردی شمال غربی:که شامل گویش کرمانجی و فروع آن است.این گویش در مناطق کرد نشین ترکیه،سوریه،بخش های از کردستان عراق،آذربایجان ایران و شمال خراسان،مناطقی از جمهوری های شمالی مانند:ارمنستان،آذربایجان،گرجستان و ترکمنستان رایج است.

 

2- کردی شمالی:که شامل گویش سورانی و شعبات آن است و در کردستان عراق و ایران و بخش هایی از استان کرمانشاه و آذربایجان غربی بدان تکلم می شود.

 

3-کردی مرکزی:که شامل گویش هورامی است و گویشورانش در اورامانات ایران و عراق پراکنده اند.

 

4-کردی جنوبی:که شامل کلهری،ایلامی و لکی است.

 

گونه های کردی جنوبی

 

1-کردی کلهری:که در کرمانشاه و مناطق از استان ایلام،از جمله شهرستانهای ایوان و شیروان چرداول و بخش چوار رایج است و با گویش کردی ایلامی اندکی تفاوت دارد.

 

2-کردی ایلامی:گویش عمده مردم استان ایلام از جمله طوایف عمده و قدیمی آن است که با اندک اختلافاتی در شهرهای ایلام،مهران،سرابله،بدره،بخش های عمده ای از نواحی جنوبی استان مانند دهلران،دره شهر،آبدانان و مناطقی از کشور عراق نظیر مندلی و خانقین بدان تکلم می شود.

 

3-لکی:این گویش در سطح نسبتاً گسترده ای در استان های لرستان،کرمانشاه،همدان و بخشهای از ایلام گویشوران بسیاری دارد.این گویش اغلب به اشتباه لری یا شعبه ای از آن  قلمداد شده است.

نظام آوایی،واژگان و نحو و نیز سنتهای فرهنگی و بسیاری از ویژگی های دیگر نشان می دهد که لکی گویشی اصیل و برجسته از کردی است.

 

جستاری در باب کردی ایلامی

 

کردی ایلامی که گاه آن را «فیلی» نیز نامیده اند،در بیشتر مناطق استان ایلام رایج است. واژه فیلی در بین مردم ایلام معروفیت بسیار ندارد. این را کردهای ساکن عراق به مناسبت سلطه والیان لرستان موسوم به فیلی بر ایلام،رواج داده اند و آن از مقوله مجاز خاص و عام است(سارایی)

گویش فیلی دارای لهجه های گوناگونی است که مهمترین آنها عبارتند از :

 

1-ملکشاهی:در شهرستان های ایلام و مهران

 

2-خزلی:در بخش های از شهرستان شیروان چرداول

 

3-آبدانانی:در شهرستان های آبدانان،دهلران و دره شهر

 

4-ایلامی:در شهرستانهای ایلام،مهران،شیروان چرداول

 

5-بدره ای:در بخش بدره از شهرستان دره شهر

 

منبع: سایت میراث فرهنگی ایلام

http://eleanoraStauber.jimdo.com
جمعه 13 مرداد 1396 11:11 ق.ظ
Normally I do not read post on blogs, but I would like to say that this write-up very compelled me to take a look at and do so!
Your writing style has been amazed me. Thanks, very nice article.
Foot Issues
یکشنبه 8 مرداد 1396 12:55 ق.ظ
Hello! Would you mind if I share your blog with my twitter group?

There's a lot of folks that I think would really enjoy your content.

Please let me know. Cheers
یکشنبه 10 دی 1391 08:50 ق.ظ
آقای فاضلی عزیز
لطفا اولا مطالعه تان را بیشتر کنید
دوما هرچیز نادرستی که روی سایت های ناآگاه می بینید کپی نکنید و روی وبلاگ خود نگذارید
95درصد مردم دره شهر به زبان لری و لکی تکلم می کنند
و اصلا شهرستان دره شهر کرد ندارد و اندک کردهای این شهرستان مهاجرین آبدانانی یا دهلرانی یا بدره ای هستند
لطفا فرهنگ این شهرستان را با استان ایلام قاطی نکنید
درضمن به تمام بدخواهان و کینه توزان اطلاع دهید که ماداکتو همان دره شهر است و دره شهر همان ماداکتو
مسئولان استان به خاطر کینه ای که نسبت به دره شهر دارند میخواهند به زور نام دره شهر را به صیمره تغییر دهند اما حقیقت این است که شهر باستانی دره شهر همان ماداکتو پایتخت ایلام باستان است
ممنون از حسن توجه شما
میرزائیان
سه شنبه 3 آبان 1390 09:12 ب.ظ
البته که هرنژادی امتیازات خاص خودشوداره....
فهمیدم بدره ای ها به زبان کردی صحبت میکنند
نیازبه مطالعه نیست!ممنون
میرزائیان
دوشنبه 2 آبان 1390 03:15 ب.ظ
سلام.
اگه اشتباه نکنم گویش مردمان دره شهرلکی باشه.بین60تا80درصدمطمئنم!حالااگه اشتباهه شمابگید!
پاسخ فاضلی : سلام
شهر دره شهر لکی است ونزدیک 100درصد
امامن بچه بیره(بدره)هستم اگه راجب این شهر برات جایی سوال است
می توانی گویش لکی وبدره ای را با هم مقایسه کنی نمونه موردی هم در دانشگاه تربیت معلم به فراوانی یافت می شود.یا پایان نامه دکتر کریمی دوستان را مطالعه کن،کتاب جغرافیای تاریخی بدره ومنابع دیگر ............به امید روزی که همه به ایرانی بودنمان افتخار کنیم نه کرد-لر -ترک و....بودنمان.
ممنون از نطرت.........
آیدا
جمعه 29 مهر 1390 12:09 ب.ظ
آقا سعید راست میگه ما که نیامده ایم آنجا از کجا بفهمیم!
سعید
دوشنبه 25 مهر 1390 03:42 ب.ظ
داش مسی اگه بگی که زبان خودت جز کدام دسته است ممنونم میشم
پاسخ فاضلی : سلام دکتر وقت کردی اندکی تفکر ببین آن ولایتی که خرداد ماه رفتی در کدام گروه قرار می گیردیا بعد از شش سال به نتیجه دراین مورد نرسیدی.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : فاضلی

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان